3-1- مواد و روشهای مربوط به آزمایش اول34
3-1-1- مواد شیمیایی و محلولها34
3-1-2-عصاره گیری از گیاهان دارویی34
3-1-3- اندازه گیری ترکیبات فنلی تام35
3-1-4- فعالیت زدودن رادیکالهای آزاد به روش DPPH35
3-1-5- اندازه گیری قدرت احیا کنندگی35
3-1-6- انداز گیری ظرفیت تام آنتی اکسیدانی36
3-1-7- اندازه گیری ممانعت پروکسیداسیون زرده تخم مرغ رقیق شده در بافر فسفات به روش تیوباربیتوریک اسید36
3-1-8- محاسبات و آنالیز آماری36
3-2- مواد و روشهای مربوط به آزمایش دوم37
3-2-1- محل اجرای آزمایش، دامها، جیره و تیمارها37
3-2-2- ثبت دادهها، نمونه برداری ها و آنالیزهای شیمیایی38
3-2-3- کاتتر گذاری و انجام تست تحمل گلوکز39
3-2-4- آنالیز آماری40
3-3- مواد و روشهای مربوط به آزمایش سوم42
3-3-1- گاوها، جیره‌ها و طراحی آزمایش42
3-3-2- ثبت داده‌ها، نمونه برداری ها و آنالیزهای شیمیایی43
3-3-3- شمار سلول های سوماتیک و تولید شیر44
3-3-4- نمونه گیری از مایع شکمبه و خون44
3-3-5- آنالیز آماری44
فصل چهارم: نتایج و بحث
4-1- تشریح اهداف پژوهش اول46
4-2- نتایج و بحث پژوهش اول47
4-2-1- محتوای ترکیبات فنولی تام و ظرفیت آنتی اکسیدانی عصاره‌های انفرادی توسط مدل‌های مختلف47
4-2-2- اثرات متقابل بین مخلوط‌های دوتایی عصاره‌های گیاهی48
4-2-3- اثرات متقابل بین مخلوط‌های سه‌تایی و چهارتایی عصاره‌های گیاهی48
4-3- نتیجه گیری مربوط به پژوهش اول49
4-4- تشریح اهداف پژوهش دوم52
4-5- نتایج و بحث پژوهش دوم54
4-5-1- مصرف ماده خشک، تغییرات وزن بدن و نمره بدنی54
4-5-2- تولید شیر و ترکیبات آن55
4-5-3- قابلیت هضم و تخمیر شکمبه ای56
4-5-4- متابولیت های خونی58
4-5-5- وضعیت آنتی اکسیدانی60

در این سایت فقط تکه هایی از این مطلب با شماره بندی انتهای صفحه درج می شود که ممکن است هنگام انتقال از فایل ورد به داخل سایت کلمات به هم بریزد یا شکل ها درج نشود

شما می توانید تکه های دیگری از این مطلب را با جستجو در همین سایت بخوانید

ولی برای دانلود فایل اصلی با فرمت ورد حاوی تمامی قسمت ها با منابع کامل

اینجا کلیک کنید

4-5-6- تست تحمل گلوکز61
4-6- نتیجه گیری مربوط به پژوهش دوم63
4-7- تشریح اهداف پژوهش سوم75
4-8- نتایج و بحث پژوهش سوم76
4-8-1- مصرف ماده خشک و عملکرد76
4-8-2- تخمیر شکمبه ای78
4-8-3- متابولیت های خونی79
4-9- نتیجه گیری مربوط به پژوهش سوم80
فصل پنجم: نتیجه گیری و پیشنهادها
5-1- نتیجه گیری کلی86
5-2- پیشنهادها87
منابع88
فهرست جداول‌

سایت منبع

جدول صفحه
جدول 3-1- اقلام خوراکی جیره‌های آزمایشی قبل و بعد از زایش بر اساس ماده خشک41
جدول 3-2- ترکیب شیمیائی جیره‌های آزمایشی قبل و بعد از زایش بر اساس ماده خشک42
جدول 3-3- اقلام خوراکی و ترکیب شیمیائی جیره‌های آزمایشی بر اساس ماده خشک45
جدول 4-1-محتوای ترکیبات فنولی تام و قدرت آنتی اکسیدانی عصاره های گیاهای توسط مدل های مختلف49
جدول 4-2-همبستگی بین محتوای فنول تام و اثرات آنتی اکسیدانی به روش های مختلف49
جدول 4-3-ظرفیت آنتی اکسیدانی مخلوط های دوتایی و بهبود نسبی مخلوط‌های دوتایی نسبت به میانگین عصاره‌های انفرادی هر یک از مخلوط ها50
جدول 4-4-ظرفیت آنتی اکسیدانی مخلوط های سه تایی و چهارتایی و بهبود نسبی مخلوط‌ها نسبت به میانگین عصاره‌های انفرادی هر یک از مخلوط ها51
جدول 4-5-تأثیر مکمل نمودن مخلوط گیاه دارویی بر مصرف خوراک، توازن انرژی، وزن و نمره بدنی گاوهای دوره انتقال که جیره بر پایه سویا و کتان اکسترود شده مصرف نمودند.64
جدول 4-6-تأثیر مکمل نمودن مخلوط گیاه دارویی بر تولید و ترکیبات شیر گاوهای دوره انتقال که جیره بر پایه سویا و کتان اکسترود شده مصرف نمودند.65
جدول 4-7-تأثیر مکمل نمودن مخلوط گیاه دارویی بر قابلیت هضم و تخمیر شکمبه ای بعد از زایش گاوهای دوره انتقال که جیره بر پایه سویا و کتان اکسترود شده مصرف نمودند.66
جدول 4-8-تأثیر مکمل نمودن مخلوط گیاه دارویی بر فرانسجه های تولید مثلی گاوهای دوره انتقال که جیره بر پایه سویا و کتان اکسترود شده مصرف نمودند.67
جدول 4-9-تأثیر مکمل نمودن مخلوط گیاه دارویی بر متابولیت های مرتبط با متابولیسم انرژی گاوهای دوره انتقال که جیره بر پایه سویا و کتان اکسترود شده مصرف نمودند.68
جدول 4-10-تأثیر مکمل نمودن مخلوط گیاه دارویی بر متابولیت های سرم گاوهای دوره انتقال که جیره بر پایه سویا و کتان اکسترود شده مصرف نمودند.69
جدول 4-11-تأثیر مکمل نمودن مخلوط گیاه دارویی بر آنزیم های کبدی در سرم گاوهای دوره انتقال که جیره بر پایه سویا و کتان اکسترود شده مصرف نمودند.70
دول 4-12-تأثیر مکمل نمودن مخلوط گیاه دارویی بر ظرفیت آنتی اکسیدانی سرم گاوهای دوره انتقال که جیره بر پایه سویا و کتان اکسترود شده مصرف نمودند.70
جدول 4-13-تأثیر مکمل نمودن مخلوط گیاه دارویی بر پاسخ گلوکز و انسولین به تست تحمل گلوکز بعد از زایش گاوهای دوره انتقال که جیره بر پایه سویا و کتان اکسترود شده مصرف نمودند.71
جدول 4-14-تأثیر مکمل نمودن مخلوط گیاه دارویی بر عملکرد گاوهای شیری که در ابتدای آزمایش دو سطح مختلف سلول های سوماتیک بالا و متوسط داشتند.81
جدول 4-15-تأثیر مکمل نمودن مخلوط گیاه دارویی بر تخمیر شکمبه ای گاوهای شیری که در ابتدای آزمایش دو سطح مختلف سلول های سوماتیک بالا و متوسط داشتند.82
جدول 4-16-تأثیر مکمل نمودن مخلوط گیاه دارویی بر متابولیت های خونی گاوهای شیری که در ابتدای آزمایش دو سطح مختلف سلول های سوماتیک بالا و متوسط داشتند.83
فهرست اشکال‌
شکل صفحه
شکل 2-1-سازگاری‌های متابولیکی دوره انتقال9
شکل 2-2-منشأ و متابولیت‌های اصلی سه خانواده اسیدهای چرب امگا23
شکل 2-3- پیش‌سازها و محصولات پروستاگلاندین‌ها.26
شکل 2-4-فاکتورهای رونویسی که توسط اسیدهای چرب امگا-3 تنظیم می‌شود.30
نمودار 4-1: درصد اثرات متقابل مخلوط‌های دوتایی، سه تایی و چهارتایی هر چهار مدل آنتی اکسیدانی52
نمودار 4-2- مصرف خوراک روزانه قبل و بعد از زایش گاوهای دوره انتقال که جیره بر پایه دانه کتان و سویای اکسترود شده و مکمل شده با مخلوط گیاهان دارویی72
نمودار 4-3- تولید شیر گاوها در دوره بعد از زایش که جیره بر پایه دانه کتان و سویای اکسترود شده و مکمل شده با مخلوط گیاهان دارویی72
نمودار 4-4- شاخص حساسیت انسولینی در دوره قبل و بعد از زایش گاوهای دوره انتقال73
نمودار 4-5- تأثیر مکمل نمودن مخلوط گیاه دارویی و منابع مختلف اسیدهای چرب ضروری بر سطح پایه و حداکثر تولید دی ان های کانژوکه در یک روز بعد زایش.73
نمودار 4-6- تأثیر مکمل نمودن مخلوط گیاه دارویی و منابع مختلف اسیدهای چرب ضروری بر سطح زیر منحنی تولید دی ان های کانژوکه در یک روز بعد زایش.74
نمودار 4-7- تأثیر جیره‌های مختلف غنی از اسیدهای چرب امگا-3 و یا امگا-6 بر غلظت گلوکز پلاسما در حین انجام تست تحمل گلوکز74
نمودار 4-8- تأثیر مکمل نمودن مخلوط گیاه دارویی و منابع مختلف اسیدهای چرب ضروری بر سطح انسولین پلاسما در حین انجام تست تحمل گلوکز75
نمودار 4-9- تأثیر افزودن مخلوط گیاهان دارویی بر گاوهای شیری با دو سطح شمار سلول های سوماتیک بر اسکور سلول‌های سوماتیک شیر84
چکیده
در این آزمایش از بین مخلوط‌های مختلف گیاهان دارویی، یک مخلوطی منحصر به فرد با قدرت آنتی اکسیدانی بالا و اثرات سینرژیسمی قابل توجه انتخاب شد و تأثیر این مخلوط بر عملکرد و متابولیت‌های خونی دو مدل از گاوهای هلشتاین تحت شرایط تنش شامل دام‌های دوره انتقال و دام‌های تحت تنش التهاب ورم پستان تحت بالینی، بررسی گردید. در آزمایش اول، ظرفیت آنتی اکسیدانی 4 گیاه دارویی شامل دارچین، زردچوبه، رزماری و میخک به طور انفرادی، مخلوط دوتایی، سه تایی و چهار تایی توسط 4 مدل مختلف آنتی اکسیدانی مورد بررسی قرار گرفت. مخلوط‌های دوتایی به ترتیب 6/41، 8/45 و 6/12 درصد اثرات سینرژیسمی، تجمعی و آنتاگنیسمی از خود نشان دادند، در حالی که مخلوط‌های سه‌تایی و چهارتایی 70 درصد اثرات سینرژیسم و 30 درصد تجمعی نشان دادند و اثرات آنتاگونیسمی مشاهده نگردید. این آزمایش نشان داد که بیشتر مخلوط ها مخصوصاً مخلوط‌های سه‌تایی و چهارتایی با اثرات سینرژیسمی، قدرت نهایی آنتی‌اکسیدانی را تقویت می‌نمایند. با توجه به این که مخلوط 4 تایی در این آزمایش قدرت آنتی اکسیدانی خوبی از خود نشان داد و در مدل‌های مختلف بین 22 تا 29 درصد اثرات سینرژیسمی را بروز داد از این مخلوط در دو آزمایش دیگر استفاده گردید. در آزمایش دوم، تأثیر این مخلوط گیاهی بر گاوهای دوره انتقال که دو منبع اسیدهای چرب ضروری شامل دانه سویای اکسترود شده به عنوان منبع اسیدهای چرب امگا-6 و دانه کتان اکسترود شده به عنوان منبع اسیدهای چرب امگا-3 بر پاسخ‌های عملکردی، متابولیت‌های خونی، مقاومت انسولینی و وضعیت آنتی اکسیدانی دام‌ها بررسی گردید. در این آزمایش دام‌ها از 25 روز قبل از زمان تخمینی زایش جیره‌های آزمایشی را دریافت نمودند. آزمایش به شکل فاکتوریل 2×2 (شامل دو منبع اسیدهای چرب ضروری و مخلوط گیاهان دارویی) در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی انجام شد. گاوها قبل و بعد از زایش 150 و 170 گرم از مخلوط گیاهان دارویی را دریافت نمودند. دام‌هایی که جیره‌های حاوی اسیدهای چرب امگا-3 دریافت نمودند مصرف خوراک قبل از زایش بالاتری داشته و بعد از زایش نیز مصرف خوراک بیشتر، کاهش وزن کمتر و توازن انرژی، تولید شیر و درصد لاکتوز شیر بیشتری داشتند. قبل از زایش مصرف گیاهان دارویی مصرف خوراک را افزایش داد. بعد از زایش، گاوهایی که مخلوط گیاهان دارویی را در جیره‌های بر پایه دانه سویا دریافت نمودند، مصرف خوراک بالاتری داشتند. بعد از زایش، دام‌هایی که جیره برپایه دانه کتان مصرف نمودند غلظت اسیدهای چرب غیر استریفه و نسبت انسولین به گلوکز کمتر و گلوکز بیشتری داشتند. گاوهایی که مخلوط گیاهان دارویی دریافت نمودند اسیدهای چرب غیر استریفه کمتری داشتند. قبل از زایش، شاخص کمی حساسیت انسولینی در دام‌هایی که گیاه دارویی در جیره های برپایه دانه کتان و بعد از زایش در جیره های بر پایه دانه کتان و سویا، بالاتر بود که نشان دهنده بهبود مقاومت انسولینی در این تیمار بود. نتایج تست تحمل گلوکز بعد زایش نشان داد که جیره برپایه کتان اکسترود شده منجر به افزایش سطح پایه گلوکز و کاهش سطح زیر منحنی گلوکز به دنبال تزریق وریدی گلوکز گردید. قبل از زایش، اضافه نمودن مخلوط گیاهان دارویی ظرفیت آنتی اکسیدانی را افزایش داد و غلظت مالوندی آلدهید قبل و بعد از زایش را کاهش داد. مصرف جیره‌های حاوی اسیدهای چرب امگا-3 علی رغم اینکه مقاومت انسولینی را بهبود بخشید، ولی به طور سطحی تنش اکسیداتیو را بیشتر نمود. در کل، هر دو استراتژی تغذیه‌ای یعنی افزایش اسیدهای چرب امگا-3 جیره و مخلوط گیاهان دارویی عملکرد را بهبود بخشیده و مقاومت انسولینی را کاهش دادند. در آزمایش سوم، تأثیر مخلوط گاهان دارویی بر مصرف خوراک، عملکرد، سلامت پستان، تخمیر شکمبه‌ای و متابولیت‌های خونی گاوهای با دو سطح سلول‌های سوماتیک (260000 تا 500000) متوسط و بالا (بیش از 500000) در شیر بررسی شد. تعداد 24 راس گاو هلیشتاین چند شکم زایش در دوره اواسط شیرواری بر اساس شکم زایش و روز شیردهی بلوک بندی شد و به دو گروه با سلول‌های سوماتیک متوسط و بالا تقسیم شدند. هر یک از گروه‌های سلول‌های سوماتیک به دو گروه تقسیم شد و یک گروه مقدار 185 گرم از مخلوط گیاهان دارویی را مصرف نموده و گروه دیگر گیاه دارویی دریافت ننمودند. نتایج نشان داد که اضافه نمودن گیاهان دارویی سلول‌های سوماتیک شیر گاوها را کاهش داد که نشان دهنده بهبود سلامت پستان در دام‌های با سلول‌های سوماتیک بالا بود، اما این پاسخ در گاوهای با سلول‌های سوماتیک متوسط مشاهد نگردید. اضافه نمودن مخلوط گیاهان دارویی به جیره منجر به افزایش مصرف خوراک و تولید شیر گردید، درحالی که این دام‌ها چربی زیر پوستی بیشتری از دست داده و غلظت بتاهیدروکسی بوتیرات و کلسترول خون بالاتری داشتند. اضافه نمودن گیاهان دارویی شیر تصحیح شده بر اساس چربی و انرژی را در دام‌هایی که سلول‌های سوماتیک بالایی داشتند افزایش داد. در کل، به نظر می رسد مخلوط گیاهان دارویی می‌تواند یک استراتژی موثر در راستای بهبود عملکرد و سلامت پستان در دام‌های با سلولهای سوماتیک بالا باشد.
واژه‌های کلیدی: مخلوط گیاهان دارویی، اسیدهای چرب ضروری، دوره انتقال، سلامت پستان، مقاومت انسولینی و استرس اکسیداتیو
فصل اول
مقدمه
دوره انتقال یکی از حساسترین دوره‌های زندگی یک گاو شیری بوده و میتواند سلامت و عملکرد تولیدی و تولید مثلی گاو را تحت تأثیر قرار دهد [107]. انتقال از مرحله آبستنی سنگین به مرحله تولید شیر منجر به تغییرات شدید فیزیولوژیک میگردد و بنابراین تنظیم دقیق متابولیسم گلوکز و چربی در بدن دام به منظور سازگاری متابولیک و سپری کردن موفق این دوره ضروریست [193]. افزایش نیاز انرژی و تغییرات هورمونی در این دوره کوتاه ولی حساس منجر میشود که دام‌ها وارد توازن منفی انرژی گردند و این توازن منفی انرژی با افزایش لیپولیز و پروتئولیز از ذخایر بدنی دام جبران میگردد. همچنین متابولیسم انرژی در دوره انتقال با افزایش نرخ تولید گونه‌های فعال اکسیژن و احتمالا تنش اکسیداتیو نیز همراه می‌باشد [95]. مخصوصاً بتا اکسیداسیون وسیع اسیدهای چرب غیراستریفیه در کبد منجر به تولید بیش از حد گونه‌های فعال اکسیژن میگردد [37]. تحقیقات نشان دادند که تنش اکسیداتیو میتواند زمینهساز بسیاری از شرایط پاتوفیزیولوژیک در گاوهای شیری باشد که عملکرد تولیدی و تولیدمثلی را متاثر نموده و بیماری‌های عفونی مانند ورم پستان را بیشتر نماید [35، 149 و 177]. مقاومت انسولینی، یا عدم پاسخ بهینه بافتهای هدف به انسولین، یکی از سازگاریهای مهم نشخوارکنندگان در دوره انتقال می‌باشد [235]. ایجاد مقاومت انسولینی خفیف در دوره انتقال میتواند گلوکز، اسیدهای آمینه و اسیدهای چرب بیشتری را به جفت در اواخر آبستنی و غدد پستانی در اوایل زایش سوق دهد. اما مقاومت انسولینی تشدید یافته میتواند عملکرد سلولهای چربی را مختل نموده و منجر به بالا رفتن غیرطبیعی اسیدهای چرب غیراستریفیه (NEFA) خون گردد [214 و 216] که این موضوع دام را مستعد وقوع بیماریهای متابولیکی می‌نماید. استراتژی‌های تغذیهای که بتواند به طور موثری حساسیت انسولینی را بهبود بخشد ممکن است بتواند بسیج چربی از ذخایر بدنی را محدود نموده و وقوع بیماری‌های متابولیکی مرتبط با متابولیسم انرژی در دوره انتقال را کاهش دهد.
بهبود راندمان خوراک در نشخوارکنندگان از طریق حداقل نمودن اتلاف انرژی با بهبود قابلیت هضم و دست‌کاری‌های تخمیر شکمبه‌ای به سمت تولید پروپیونات بیشتر و به دنبال آن کاهش تولید متان میسر می‌گردد. متان به تنهایی می‌تواند 2 تا 12 درصد از اتلاف انرژی خام را شامل گردد [24]. موننزین که یک آنتی بیوتیک بوده و از خانواده یونوفرها می‌باشد، میتواند راندمان خوراک را از طریق کاهش تولید متان و نیتروژن آمونیاکی در شکمبه بهبود بخشید [187]. اما در سال 2006 استفاده آنتی بیوتیک‌ها با اهداف غیر دارویی در تغذیه دام ار طرف اتحادیه اروپا ممنوع شد و محققین را بر آن داشت تا به جستجوی ترکیبات جایگزین باشند. گیاهان دارویی و ترکیبات استخراج شده از آنها که حاوی مقادیر متنوعی از متابولیتهای ثانویه میباشند. از آنجا که این ترکیبات غالباً دارای اثرات قوی ضد میکروبی هستند به عنوان جایگزین مناسب برای یونوفرها در نظر گرفته شدند و تحقیقات وسیعی در این زمینه انجام شد [57]. تحقیقات اولیه صورت گرفته در این زمینه تشان دادند که استفاده از این ترکیبات در تغذیه نشخوارکنندگان میتواند تخمیر شکمبه‌ای را در مسیری تغییر دهد که بهره‌وری از خوراک بیشتر گردد. بسیاری از این ترکیبات که در تغذیه انسان و دام مورد استفاده قرار میگیرند بیضرر بوده و عموماً به عنوان ترکیبات سالم1 شناخته میشوند.
گیاهان دارویی همچنین اثرات آنتی اکسیدانی و ضد التهابی قوی از خود نشان میدهند. شرایط تنش اکسیداتیو و التهاب هر دو به عنوان ریسک فاکتورهای اصلی آغاز سرطان و پیشرفت بسیاری از بیماری‌های و ناهنجاری‌ها در نظر گرفته میشود [118 و 256]. عدم توازن بین تولید گونه‌های فعال اکسیژن و ظرفیت آنتی اکسیدان سلولی منجر به تنش اکسیداتیو می‌گردد. گیاهان دارویی و ادویه‌ها حاوی اسیدهای فنولیک محلول در آب بوده که می‌تواند گونه‌های فعال اکسیژن را حذف نمایند. همچنین دارای ترکیبات محلول در چربی بوده که ممکن است از تولید ترکیبات ژنوتوکسیک که از پروکسیداسیون چربی حاصل می‌گردند، جلوگیری نمایند [262]. تحقیقات اخیر نشان دادند که برخی از گیاهان دارویی میتوانند مقاومت انسولین را کاهش داده و سندرم متابولیک را نیز بهبود بخشد [131].
اسیدهای چرب به عنوان تنظیم کنندگان اصلی فرآیندهای بیولوژیک در بافت‌های مختلف شناخته میشوند. آن‌ها اجزای اصلی تشکیل دهنده غشای سلول بوده و ترکیب اسیدهای چرب غشا می‌تواند عملکرد غشا را تحت تأثیر قرار دهند [1]. بین اسیدهای چرب مختلف، اسیدهای چرب امگا-3 و امگا-6 به عنوان فاکتوهای اصلی در عملکرد بافتها شناخته میشوند. طول زنجیره کربنی و حضور پیوندهای دوگانه روی اسیدهای چرب امگا-3 باعث شده است که این اسیدهای چرب قابلیت‌های منحصر به فردی را از خود نشان دهند. اسیدهای چرب امگا-3 نقش مهمی در فرآیندهای بیولوژیک ایفا مینمایند که از جمله می‌توان به بهبود عملکرد سیستم ایمنی، کاهش انعقاد خون و سختی عروق، تنظیم فعالیت‌های آنزیمی، تکثیر و تمایز سلولی و تغییر بیان گیرنده‌های غشایی اشاره نمود [229]. رژیم‌های غذایی با نسبت پایین‌تر اسیدهای چرب امگا-6 به امگا-3 برای مصرف انسانی سالم‌تر می‌باشند و تلاش‌های زیادی در راستای کاهش این نسبت صورت می‌گیرد. تحقیقات حاکی از آن است که ترکیب اسیدهای چرب جیره میتواند متابولیسم گلوکز و چربی و همچنین پاسخ‌های التهابی را تعدیل نمایند. فدور و کلی [90] گزارش نمودند که اسیدهای چرب امگا-3 مقاومت انسولینی در انسان و جوندگان را بهبود داده است، در حالی که تغذیه اسیدهای چرب امگا-6 تأثیر منفی بر حساسیت انسولین داشته است. موافق با نتایج به دست آمده از مدل‌های غیرنشخوارکننده، پایرز و همکاران [214] نشان دادند که تزریق شیردانی روغن کتان که غنی از اسیدهای چرب امگا-3 میباشد پاسخ بافتها را به انسولین در گاوهای هلشتاین غیر شیرده بیشتر نمود. نکته مهم این است که در کنار اثرات مثبت ذکر شده از اسیدهای چرب امگا-3، این اسیدهای چرب به دلیل داشتن تعداد زیاد پیوندهای غیر اشباع، حساس به پروکسیداسیون می‌باشند و می‌توانند تنش اکسیداتیو را تشدید نمایند، بنابراین هنگام استفاده از این مکمل‌ها ذخایر آنتی اکسیدانی جیره حتما باید در نظر گرفته شوند تا از اثرات منفی احتمالی پیشگیری گردد[102].
با توجه به اثرات مفید مربوط به گیاهان دارویی که قبلا ذکر گردید به نظر می‌رسد که استفاده از این ترکیبات در جیره گاوهای شیری بتواند بخشی از فشار متابولیکی وارده بر دام‌های دوره انتقال را تعدیل نموده و تولید و عملکرد را بهبود بخشد و تنش اکسیداتیو و مقاومت انسولینی را کاهش دهد. از طرفی اثرات متقابل بین منبع اسیدهای چرب ضروری و گیاهان دارویی نیز برای اولین بار در تحقیق حاضر مورد توجه قرار گرفت. در کنار اثرات مثبت اسیدهای چرب امگا-3، اثرات احتمالی تشدید کنندگی تنش اکسیداتیو در گاوهای دوره انتقال که خود نیز در شرایط تنش اکسیداتیو هستند، ممکن است اثرات منفی به جای گذارند. گیاهان دارویی با اثر آنتی اکسیدانی خود شاید بتوانند این شرایط را تعدیل نمایند. در یک آزمایش دیگر استفاده از گیاهان دارویی بر دام‌هایی که سلول‌های سوماتیک بالایی داشته و از تنش التهابی مزمن رنج میبرند مورد بررسی قرار گرفته است.
بنابراین هدف اصلی این تحقیق در وحله اول، بررسی اثرات مثبت احتمالی مخلوطی از گیاهان دارویی و منابع مختلف اسیدهای چرب ضروری بر عملکرد و متابولیسم گاوهای دوره انتقال به عنوان یک مدل دامی تحت تنش زایش و در وحله دوم تأثیر همین مخلوط گیاهان دارویی بر عملکرد و متابولیسم گاوهای با سلول‌های سوماتیک بالا در شیر به عنوان مدل تحت تنش‌های التهابی مورد بررسی قرار گرفت. جزئیات اهداف آزمایشات در فصل چهارم به تفصیل مورد بحث قرار گرفته است.

فصل دوم
بررسی منابع
2-1- دوره انتقال
2-1-1- تعریف و اهمیت دوره انتقال
دوره انتقال که از سه هفته قبل از زایش تا 3 هفته بعد از زایش را شامل می‌گردد، زمانیست که گاوهای شیری از حالت آبستن غیر شیرده به حالت غیر آبستن و شیرده انتقال مییابند. در این دوره دام با چالشهای فیزیولوژیک و عوامل تنشزای متعدد مربوط به زایش و آغاز شیردهی مواجه میگردند که موجب تنشهای تغذیهای و محیطی شده و دام را در شرایط سختی قرار میدهد. بنابراین زمان بروز عمده مشکلات سلامتی دام، در این دوره نسبتاً کوتاه بوده، که به همین دلیل در سال‏های اخیر، تغذیه و مدیریت گاوها طی دوره انتقال، مورد توجه بیشتر محققان قرار گرفته است [84 و 106]. گاوهای شیری همانند بسیاری از گونههای دیگر، هفته قبل از زایش با کاهش شدید مصرف خوراک مواجه میگردند [106] و این کاهش مصرف خوراک معمولاً تا یک هفته بعد از زایش ادامه مییابد. این در حالی است که در همین زمان، نیاز انرژی به طور قابل ملاحظهای افزایش مییابد، خصوصاً در روز آغاز تولید شیر نیاز دام به انرژی و دیگر مواد مغذی تقریبا دو برابر میگردد [123]. این شرایط دام را با توازن منفی انرژی مواجه مینماید و دام در پاسخ به توازن منفی انرژی به منظور تامین نیازهای نگهداری و تولید شیر ناچار به بسیج حجم زیاد از ذخایر چربی خود میگردد. آغاز تولید شیر و تامین انرژی برای این فرآیند بر تمام فرآیندهای فیزیولوژیک مقدم بوده و برخی سازگاری¬های متابولیکی شدید با واسطه هورمون‌های مختلف و حساسیت بافت‌ها به این هورمون‌ها رخ میدهد تا مواد مغذی را به سمت غدد پستانی سوق دهد [81]. بنابراین، توجهات زیادی به منظور درک بیولوژی گاوهای دوره انتقال و اعمال برنامههای مدیریتی در مراکز تحقیقاتی و مزارع پرورش گاوهای شیری برای بهینه نمودن تولید، سودآوری و سلامت گاوهای شیری صورت میگیرد [193].
2-1-2- سازگاریهای مهم در دوره انتقال
اهمیت سازگاریهای متابولیکی در دوره انتقال به تغییرات شدید در نیاز به مواد مغذی باز میگردد که هماهنگیهای بسیار ظریف متابولیسمی برای تامین نیاز انرژی، گلوکز، اسیدهای آمینه و کلسیم را پس از زایش ممکن مینماید. به عنوان مثالی جالب در این زمینه، نشان داده شده است که نیاز مواد مغذی غدد پستانی در 4 روز پس از زایش در مقایسه با رحم گاو پس از 250 روز آبستنی(تقریبا 1 ماه قبل از زایش)، چهار برابر برای گلوکز، دو برابر برای اسیدهای آمینه و پنج برابر برای اسیدهای چرب افزایش نشان می‌دهد [25]. سازگاری هومئورسیز2 اولیه متابولیسم گلوکز برای تولید شیر، افزایش همزمان گلوکونئوژنز کبدی و کاهش در اکسیداسیون گلوکز توسط بافتهای احشایی یا ایجاد مقاومت انسولینی در بافت‌های احشایی میباشد که منجر به سوق دادن گلوکز به سمت غدد پستانی برای سنتز لاکتوز می‌گردد [193]. سوبسترای اصلی برای گلوکونئوژنز در نشخوارکنندگان پروپیونات حاصل از تخمیر شکمبهای میباشد و لاکتات از چرخه کوری، اسیدهای آمینه از کاتابولیسم پروتئین یا از سیاهرگ باب و گلیسرول حاصل از لیپولیز بافت چربی سوبستراهای دیگر در سنتز گلوکز میباشند. سهم اسیدهای آمینه در سنتز گلوکز در دوره انتقال افزایش مییابد و به نظر می‌رسد استفاده از اسیدهای آمینه در سنتز گلوکز بخشی از سازگاری‌های متابولیکی پس از زایش میباشد [192].
سازگاری هومئورسیز اولیه متابولیسم چربی برای تولید شیر، بسیج ذخایر چربی بدن به منظور تامین انرژی مورد نیاز در زمان توازن منفی انرژی در اوایل شیردهی میباشد. اسیدهای چرب غیراستریفیه در دوره توازن منفی انرژی میتواند در سنتز حداکثر 40 درصد از چربی شیر شرکت نماید [25]. عضلات اسکلتی بخشی از اسیدهای چرب غیراستریفیه را مصرف مینمایند و وابستگی آن‌ها به گلوکز کاهش مییابد. شواهد حاکی از آن است که اسیدهای چرب غیراستریفیه به نسبتی که به کبد میرسند، جذب آن میگردد [227]، یعنی با افزایش آزاد شدن این ترکیبات از بافت چربی تجمع آنها در کبد بیشتر می‌شود. ولی نکته مهم اینجاست که کبد ظرفیت کافی برای خارج نمودن اسیدهای چرب غیراستریفیه به شکل لیپوپروتئین و یا کاتابولیسم کامل و تولید انرژی از این حجم بالای چربی را ندارد. پس به ناچار اسیدهای چرب غیراستریفیه به شکل تریگلیسیرید در کبد ذخیره شده و این سناریو تقریبا برای همه گاوها در اوایل زایش اتفاق میافتد و میتواند متابولیسم کبدی را تا حدی مختل نماید [89]. تحقیقات نشان دادند که افزایش مقدار چربی در کبد، گلوکونئوژنز و ظرفیت سنتز اوره کبدی را کاهش می‌دهد [209 و 259].
دو عامل اصلی که باعث افزایش لیپولیز بافت چربی و ذخایر بدنی می‌گردد، افزایش مقاومت انسولینی و کاهش سطح انسولین خون می باشد [41]. سطح انسولین در نزدیکی‌های زایش گاهی به زیر 6 میکرومول بر میلی لیتر هم می‌رسد [81]. سایتوکینها و همچنین هورمون رشد و دیگر سیگنالهای همورتیک حساسیت انسولین و پاسخدهی بافتهای غیر کبدی به انسولین را کاهش میدهند [26]. بافت چربی از لحاظ متابولیکی فعال بوده و در فرآیندهای التهابی شرکت مینماید. بسیاری از میانجیهای التهابی سیگنال‌های داخل سلولی انسولین را بلوکه نموده و موجب مقاومت انسولینی میگردد [118]. تنش اکسیداتیو نیز که در ادامه بحث خواهد شد میتواند در مقاومت انسولین نقش داشته باشد. ایجاد مقاومت انسولینی در گاوهای شیری اخیراً توسط دکوستر و اپسومر [79] مورد بحث قرار گرفته است. بنابراین استراتژیهای تغذیه ای که بتواند مقاومت انسولین را کاهش دهد ممکن است بسیج چربی از بافتهای ذخیرهای را کاهش داده و وقوع برخی ناهنجاریهای متابولیکی را کم نماید.

  • 1

دیدگاهتان را بنویسید