2-4-5- شاخص های عملکرد مالی80
2-4-6- روش های تجزیه و تحلیل مالی84
2-5-بخش چهارم:تجارت الکترونیک85
2-5-1- تعریف تجارت الکترونیکی85
2-5-1-1- تعریف تجارت الکترونیک از دیدگاه اتحادیه اروپا86
2-5-1-2- تعریف تجارت الکترونیک از دیدگاه ارتباطات86
2-5-1-3- تعریف تجارت الکترونیک از دیدگاه فناوری اطلاعات86
2-5-1-4- تعریف تجارت الکترونیک از دیدگاه تجاری87
2-5-2- تاریخچه تجارت الکترونیکی87
2-5-3- اجزای تجارت الکترونیکی90
2-5-3-1- سیستم ارتباطی91
2-5-3-2- سخت افزار91
2-5-3-3- نرم افزار91
2-5-4- مدلهای تجارت الکترونیک92
2-5-4-1- مدل شرکت با شرکت92
2-5-4-2- مدل شرکت با مصرف کننده93
2-5-4-3- مدل مصرف کننده با مصرف کننده94
2-5-4-4- مدل مصرف کننده با شرکت94
2-5-5- مزایای تجارت الکترونیک94
2-5-6- موانع و محدودیتهای تجارت الکترونیکی96
2-5-7- عوامل کلیدی موفقیت در تجارت الکترونیک98
2-5-7-1- عامل نیروی انسانی99
2-5-7-2- زیر ساخت های فنی99
2-5-7-3- تعامل با مشتریان99
2-5-7-4-زیرساخت های تجاری99
2-6- بخش پنجم:پیشینه تحقیق100
2-6-1- مطالعات داخلی100
2-6-2- مطالعات خارجی102
فصل سوم:روش تحقیق
1-3 مقدمه112
2-3 روش تحقیق113
3-3 روش های گردآوری اطلاعات113
4-3 ابزار گردآوری داده ها114

5-3 روایی و پایایی ابزار اندازه گیری داده ها115
1-5-3 روایی115
2-5-3 پایایی116
6-3 جامعه آماری117
7-3 تعیین حجم نمونه و روش نمونه گیری117
8-3 روش تجزیه و تحلیل داده ها118
1-8-3 مدل اندازه گیری120
2-8-3 مدل ساختاری120
9-3 آزمون های برازندگی مدل کلی121
1-9-3 شاخص مجذور کای دو122
3-9-3 شاخص بنتلر- بونت یا شاخص نرم شده برازندگی123
4-9-3 شاخص تاکر- لویز یا شاخص نرم نشده برازندگی 123
5-9-3 شاخص نکویی برازش123
6-9-3 شاخص نکویی برازش123
فصل چهارم:تجزیه و تحلیل داده ها
1-4 مقدمه125
2-4 بررسی آمار توصیفی تحقیق125
1-2-4 بررسی وضعیت سنی در نمونه آماری مورد بررسی126
2-2-4 بررسی وضعیت جنسی در نمونه آماری مورد بررسی127
3-2-4 بررسی سطح تحصیلات در نمونه آماری مورد بررسی128
4-2 بررسی وضعیت تاهل در نمونه آماری مورد بررسی129
3-4 برازندگی مدل تحقیق130
4-4 تجزیه و تحلیل داده ها و آزمون فرضیه‌ها132
1-6-4 آزمون فرضیه اول136
2-6-4 آزمون فرضیه دوم137
3-6-4 آزمون فرضیه سوم138
فصل پنجم:نتیجه گیری و پیشنهادات
1-5 مقدمه140
2-5 بررسی خلاصه نتایج آزمون فرضیه های تحقیق140
1-2-5 نتیجه فرضیه اول141
2-2-5 نتیجه فرضیه دوم142
3-2-5 نتیجه فرضیه سوم142
3-5 پیشنهادات تحقیق142
4-5 پیشنهادات برای تحقیقات آینده144
5-5 محدودیت های تحقیق144
6-5 موانع انجام تحقیق144
پیوست146
منابع ماخذ170
جدول 1-2 مراحل و مراتب یکپارچگی لجستیک18
جدول 2-2 معیارهای اندازه گیری عملکرد و اهداف آن46
جدول 3-2 مزایای برون سپاری: صرفه جویی در هزینه ها و استفاده از تخصص های خارج از سازمان59
جدول 4-2 مزیت بهبود خدمات از طریق برون سپاری60
جدول 5 -2 مزایای برون سپاری در تمرکز بر مزایای اصلی و سود ناشی از تکنولوژی های خارج از سازمان و سایر مزایای دیگر60
جدول 6-2 معایب برون سپاری63
جدول 7-2 نسبتهای مالی اصلی و تقسیم بندی آنها75
جدول 1- 3 : ترکیب سوالات بر اساس متغیرهای تحقیق115
جدول2-3 : ضرایب آلفای کرونباخ برای هر یک از متغیرهای تحقیق117
جدول1-4: وضعیت سنی در نمونه آماری مورد بررسی126
جدول2-4: وضعیت جنسی در نمونه آماری مورد بررسی127
جدول3-4: سطح تحصیلات در نمونه آماری مورد بررسی128
جدول4-4: وضعیت تاهل در نمونه آماری مورد بررسی129
جدول 5-4 :شاخص های برازندگی مدل پژوه131
جدول 6-4: بارهای عاملی وضرایب t مربوط به سوالات 1 الی 14135
جدول 7-4 : نتایج مربوط به فرضیه اول136
جدول 1-5 : خلاصه نتایج آزمون فرضیه های تحقیق141

در این سایت فقط تکه هایی از این مطلب با شماره بندی انتهای صفحه درج می شود که ممکن است هنگام انتقال از فایل ورد به داخل سایت کلمات به هم بریزد یا شکل ها درج نشود

شما می توانید تکه های دیگری از این مطلب را با جستجو در همین سایت بخوانید

ولی برای دانلود فایل اصلی با فرمت ورد حاوی تمامی قسمت ها با منابع کامل

اینجا کلیک کنید

نمودار 1-1مدل تحلیلی تحقیق7
نمودار 1-2- روابط بین اجزاء لجستیک22
نمودار 2-2- پیوندهای حیاتی در زنجیره عرضه43
نمودار 3-2- روابط بین معیارهای اندازه گیری عملکرد47
نمودار 4-2 دلایل شکست پروژه های برون سپاری62
نمودار1-4: وضعیت سنی در نمونه آماری مورد بررسی126
نمودار2-4: وضعیت جنسی در نمونه آماری مورد بررسی127
نمودار 3-4: سطح تحصیلات در نمونه آماری مورد بررسی128
نمودار 4-4: وضعیت تاهل در نمونه آماری مورد بررسی129
نمودار 5-4 : آماره t برای مدل ساختاری و اندازه گیری133
نمودار 6-4 : ضرایب استاندارد شده برای مدل ساختاری و اندازه‌ گیری134
چکیده
در عصر حاضر که محیط کسب و کار جهانی سریعاً در حال دگرگونی و تحول است، شرکت ها به دنبال شیوه هایی هستند که خود را نسبت به سایر رقبا در سطح ملی و بین المللی متمایز سازند در این راستا شرکت ها استراتژی های گوناگونی را اتخاذ می کنند. می توان اذعان داشت یکی از این استراتژی ها کوچک سازی بدنه سازمان ها می باشد. با عنایت به این موضوع، شرکت ها و سازمان های ایرانی نیز ناگزیر هستند برای کسب مزیت رقابتی، باقی ماندن در بازارهای ملی و یا حرکت به سمت بازارهای جهانی به کوچک کردن بدنه خود بپردازند که در این راستا یکی از ابزارهایی که توسط کشورهای پیشرفته به کار برده شده “برون سپاری ” می باشد.
در پژوهش حاضر تلاش شد تاثیر ظرفیت داخلی لجستیک شرکت و برون سپاری لجستیک بر عملکرد شرکت در محیط تجاری الکترونیکی در ایران خودرو بررسی شود. پژوهش از نظر هدف کاربردی و از نظر ماهیت روش علی انجام شد . جامعه مورد مطالعه در این پ‍ژوهش را مدیران شرکت ایران خودرو در بر میگرفت .برای جمعآوری اطلاعات از پرسشنامه استفاده شد که به صورت تصادفی بین 170 نفر ازمدیران پخش شد و تعداد 147 پرسش نامه جمع اوری و مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. پایایی و روایی پرسشنامه با استفاده از ضریب آلفای کرانباخ و نظر اساتید و محققان رشته مدیریت مورد تایید قرار گرفت . برای تجزیه و تحلیل دادهها از تکنیک معادلات ساختاری استفاده شد.
ظرفیت لجستیک داخلی شرکت تاثیر مثبتی بر عملکرد آن در بازار تجارت الکترونیک و استفاده از برون سپاری فعالیت های لجستیکی دارد .برون سپاری فعالیت های لجستیک تاثیر مثبتی بر عملکرد شرکت دارد
فصل اول:کلیات تحقیق
1-1 مقدمه
آنچه که امروزه به عنوان لجستیک در سازمانها مطرح می شود و در واقع فرآیند یکپارچه شبکه تأمین است؛ به عبارتی، پیش بینی، برنامه ریزی، هماهنگی و اجرای فعالیتهایی چون: حمل و نقل، انبار داری، جابجایی و توزیع و بسته بندی در جریان حرکت مواد، قطعات و محصولات در شبکه تأمین به همراه جریان اطلاعاتی در طول شبکه تأمین توسط مدیریت لجستیک انجام می گیرد و چنانکه مشخص است اجرای موفقیت آمیز آن موجب بهره وری عملیات تولید و ارایه خدمت افزایش توان رقابتی سازمانها در عصر حاضر است. بنابراین مدیران و مسئولان لجستیک با اجرای مدیریت لجستیک اثر خود را بر موفقیت سازمانشان به اثبات خواهند رساند. و از آنجایی که مفهوم کسب و کار واحد تجاری (شرکت،مؤسسه) هم در حال تغییر است . سازمانها فعالیت های فرعی و جنبی کار را کنار گذاشته اند تا تمرکز خود را بر فعالیت های اصلی قرار دهند که تعهد بیشتری را نسبت به ارزش منحصر به فرد به ارمغان می آورد.و بنابراین وابستگی بیشتر خارجی، توجه به ارتباطات بین سازمانی برای هماهنگ کردن فعالیت ها و فرآیند ها را الزامی می کند، همچنین با توجه به اینکه بسیاری از مقررات اقتصادی حمل و نقل و ارتباطات از راه دور در حال زوال هستند و جای خود را به به بازارهای مبتنی بر ترکیبی از انواع خدمت مانند تأمین کنندگان خدمات لجستیکی پیمانکاری می دهند که شامل حمل و نقل همراه با انبار داری، ارتیاطات از راه دور، جمع آوری محصول و خدمات وابسته به آن است.نواحی مختلفی از خدمات لجستیکی وجود دارد که یک شرکت می تواند به شرکت دیگری برون سپاری کند تا اینکه آن فعالیت ها را انجام دهد.تحقیقات اخیر نشان داده که در فعالیتهای لجستیک سنتی همچون حمل و نقل (انتقال) خارج از شرکت، تهیه صورت حساب های کرایه و ممیزی در حمل بار، انبارداری، حمل و نقل داخل محدوده شرکت و توزیع محموله ها اغلب اوقات به صورت برون سپاری انجام می شوند. از دیگر فعالیتهای مهم برون سپاری شده می توان به ایجاد هماهنگی در باراندازها، فعالیتهای تولیدی کوچک، بازاریابی/ طبقه بندی و بسته بندی محصول، بازپس گیری محصول، عملیات های پرترافیک مدیریتی و حمل و نقل و فناوری اطلاعات اشاره کرد(چو و دیگران1،2008،ص 338). همچنین امروزه محموله های تجارت الکترونیکی به یک شیوه توزیع زیربنایی جدید برای اداره کردن برخط (آنلاین) تجارت الکترونیکی نیاز دارند و اغلب این احتیاجات جدید برون سپاری شده و فرصت هایی را برای لجستیک پیمانکاری فراهم می کند و به این ترتیب و با احتمال زیاد با ادامه رشد تجارت الکترونیک، اهمیت قابلیت لجستیک داخلی و برون سپاری آن افزایش می یابد(همان منبع،ص337).
1-2 بیان مسئله
ویژگی بارز دنیای کسب و کار امروزی با شتاب تغییرات آن شناخته می‌شود که فرصت هرگونه سکون را از همه بخشهای فعال اقتصادی گرفته است. سازمانها به شکلی بنیادین تغییر کرده و دیگر شباهتی به سازمان‏های دیروز ندارند. از جمله تغییرات اساسی در ساختارها و رفتارهای سازمانها، شبکه‏ای شدن فعالیتهای آنهاست. از این‌ رو، کسب‌ و کارهای مختلف اقتصادی در سراسر جهان به دنبال روش‌هایی برای حفظ و توسعه‌ی مزایای رقابتی خود هستند. در سال‌های اخیر، روش برون‌سپاری به‌عنوان یکی از رویکردهای موفق و مؤثر در توسعه‌ی مزایای رقابتی به‌خصوص در سازمانهای بزرگ به‌کار گرفته شده است.
توسعه سریع و سازگاری اینترنت و یا وب به عنوان یک ابزار بازاریابی، مفهوم تجارت الکترونیکی را برای معاملات بازار به ارمغان آورده است. اینترنت به عنوان یک رسانه پویا برای هدایت معاملات بین مشتریان و شرکت ها در یک بازار مجازی پدیدار شده است. رشد و توسعه روز افزون اینترنت بصورت یک پدیده شده است و رشد مرتبطی هم در تجارت الکترونیک در این حوزه شده است. علاوه بر این، ارتباطات با استفاده از شبکه های بی سیم که با عنوان Wi-Fi شناخته شده اند به نظر می رسد پتانسیل بیشتری برای تجارت الکترونیک ایجاد کرده اند بطوریکه امروزه در هر نقطه ای با استفاده از یک نوت بوک می توان براحتی وارد شبکه اینترنت شد. بنابراین، تجارت الکترونیک و کانال های بازاریابی جدیدی که توسط اینترنت ایجاد شده اند تاثیر عمیقی در مورد چگونگی انجام کسب و کار و ارائه خدمات لجستیک را تحت پوشش خود قرار داده است.
ظرفیت های لجستیکی که بخشی از منابع یک شرکت هستند شامل تمام سرمایه ها،‌ توانایی ها، ‌فرآیندهای سازمانی،‌ویژگی های شرکت،‌ اطلاعات،‌ دانش و غیره است که امکان اجرای استراتژی هایی را مهیا می سازد که باعث بهبود در کارایی و اثربخشی می شوند (بارنی، 1991). در بسیاری از تحقیقات ظرفیت های لجستیکی بطور نسبتا عظیمی مورد بررسی قرار گرفته اند و مقیاس های اندازه گیری مهمی برای ارتباط این ظرفیت با مزایای رقابتی و ارتقا عملکرد سازمان توسعه یافته است. این تحقیقات دریافته اند که فعالیت های لجستیکی عملکرد شرکت را با افزایش درآمد و کاهش هزینه ها تحت تاثیر قرار می دهند. ولی در خصوص ارتباط بین ظرفیت های لجستیکی و عملکرد شرکت در محیط تجارت الکترونیک بصورت تجربی مطالعه و تحقیق زیادی انجام نشده است.
لذا با توجه به اینکه مدیریت زنجیره تامین موثر و کارآمد برای موفقیت ها سازمان های درگیر در تجارت الکترونیک بسیار حیاتی است بنابراین هدف از انجام این تحقیق بررسی تاثیر ظرفیت لجستیکی و برون سپاری فعالیت های لجیستک شرکت بر عملکرد شرکت در تجارت الکترونیک است و محقق می کوشد تا پاسخ های مناسبی برای سوال اصلی تحقیق ارائه دهد:
آیا موقیعت برون سپاری فعالیت های لجستیکی شرکت فقط به ظرفیت های لجستیکی داخلی مربوط است؟
1-3 اهمیت تحقیق
ظهور پدیده جهانی شدن و افزایش رقابت و انگیزه بقاء در بازارها بسیاری از کشورها و سازمانها را بر آن داشته است که فعالیتهای خود را بر تولیدات اساسی و قابلیتهای محوری متمرکز کنند. از تغییراتی که در این روند میتوان مشاهده کرد افزایش سهم برون سپاری است. سازمانها با مدیریت زنجیره تامین برای افزایش مزیت رقابتی خود روی مراحل ویژه و اختصاصی تمرکز می کنند که دارای ارزش افزوده بیشتری برای مشتری و سازمان فراهم سازد. بدین ترتیب جهت حصول موفقیت در این زمینه و رسیدن به مزیت رقابتی ضرورت انجام تحقیقات علمی در این حوزه محسوس است
1-4 چارچوب نظری تحقیق
تئوری دارایی های مکمل (تیک، 1986) در تجارت الکترونیک می تواند استفاده وسیعی داشته باشد. این مفهوم را خواهد داشت که با توجه به ماهیت رقابتی یک کالا یا خدمات خاصی در بازار دارد، در صورتی که تحت حمایت آرایه ای از کالاها یا خدمات نباشد، در نهایت شکست خواهد خورد. موریلو (2001) نشان داده است که موفقیت در تجارت الکترونیک نیاز به استفاده بسیاری از دارایی های مکمل دارد که مهم ترین آنها می تواند کامپیوتر، اینترنت، تکنولوژی ماهواره، سرمایه ها و خدمات لجستیک هستند.
هاپرتز و فوستر (1999) بیان کرده اند که موفقیت شرکت ها در بازارهای الکترونیکی به کارآیی شبکه های توزیع بستگی دارد. حرکت موثر و کارآمد کالاها در زنجیره تامین لجستیک تجارت الکترونیکی بسیار حیاتی است.
این تحقیق با ظرفیت های اساسی و عملکرد شرکت های سر وکار دارد و شامل سه ساختار اندازه گیری است که عبارتند از ظرفیت لجستیکی، برون سپاری لجستیکی و عملکرد شرکت. فرضیه کلی که می توان برای این تحقیق در نظر گرفت بر مبنای این نظریه استوار است که اگر شرکت های فعال در تجارت الکترونیکی ظرفیت لجستیکی قدرتمندی داشته باشند احتمال اینکه مزیت رقابتی پایدار و بهبود عملکرد بیشتری داشته باشند بسیار بالا است.
استفاده از برون سپاری در فعالیت های لجستیک، ظرفیت لجستیکی شرکت و عملکرد را با نفوذ تخصص و مهارت طرف سوم در مدیریت و تحقق اهداف، بهبود می بخشد ( که و همکاران، 2008).
بارنی (1991) بیان می کند که ظرفیت لجستیکی بخشی از منایع شرکت هستند که شامل تمام دارایی ها، شایستگی، فرآیندهای سازمانی، نگرش های شرکت، اطلاعات و دانش است که سازمان را برای اجرای استراتژی های که باعث کارآیی و اثربخشی سازمان می شود، متعاقد می کند.
سینک و لانگلی (1997) بیان کرده اند که در میان کسب و کار امروزی، تمایلی برای حرکت از طرف بسیاری از شرکت ها برای تجدید نظر در اولویت ها و تمرکز در منابع خود در حد محدودی از فعالیت های انتخاب شده و فرآیندها است. در نتیجه تمایل رو به رشدی از طرف شرکت ها برای برون سپاری فرآیندهای انتخاب شده از جمله فعالیت های لجستیک وجود دارد.
ریشه های اصلی برونسپاری از کلمات بیرون (اشاره به بیرون از سازمان) ? و منبع یابی? تشکیل شده که در اصطلاح کسب و کار، روشی است که فعالیت های مشخصی را از شرکت بیرونی خریداری می کند. این اصطلاح، اغلب به عنوان مترادفی برای تصمیم به منبع یابی بیرونی به کار رفته و با عباراتی نظیر ساخت یا خرید? ادغام/ تجزیه فعالیت ها? یا برونسپاری رایج شده است (بولات ویلماز، ????). هدف عمده از توجه به برونسپاری هر فعالیت یا فرایند این است که با ارتقای عملیات بتوان به مزیت های رقابتی دست یافت (ایلیاز و سایرین، ???8). به بیانی دیگر، برونسپاری به جای اینکه برای تهیه کالاها و خدمات به منابع داخلی متوسل شود، بر استفاده از ارائه کنندگان بیرونی کالاها و خدمات اشاره دارد. همچنین، برونسپاری تصمیمی مرتبط با مرزهای یک شرکت نیز به شمار می آید (فوگا راوی، ????).
نمودار 1-1مدل تحلیلی تحقیق
منبع : که و همکاران(2008)
1-5 اهداف تحقیق
هدف اصلی :ارائه مباحث نظری و تئوریک در خصوص مدیریت زنجیره تامین در تجارت الکترونیکی و نقش برون سپاری در آن، و عوامل موثر بر آن
اهداف ویژه
تعیین تاثیر ظرفیت لجستیک داخلی شرکت بر عملکرد شرکت
تعیین تاثیر برون سپاری فعالیت های لجستیک بر عملکرد شرکت
تعیین تاثیر ظرفیت لجستیک داخلی شرکت بر استفاده از برون سپاری فعالیت های لجستیکی
1-6 فرضیه های تحقیق
1- بین ظرفیت لجستیک داخلی شرکت و عملکرد آن در بازار تجارت الکترونیک رابطه مثبتی وجود دارد.
2- بین برون سپاری فعالیت های لجستیک و عملکرد شرکت رابطه مثبتی وجود دارد.
3-بین ظرفیت لجستیک داخلی شرکت و استفاده از برون سپاری فعالیت های لجستیکی رابطه مثبتی وجود دارد.
1-7 حدود مطالعاتی
قلمرو موضوعی
موضوع اصلی این تحقیق بررسی تاثیر ظرفیت داخلی لجستیک شرکت و برون سپاری لجستیک بر عملکرد شرکت در محیط تجاری الکترونیکی می باشد.
قلمرو مکانی
مکان اجرای این تحقیق شرکت ایران خودرو می باشد.
قلمرو زمانی
زمان اجرای این تحقیق بهار و تابستان 1392 می باشد.
1-8 تعریف واژه گان و اصطلاحات کلیدی تحقیق
عملکرد (بقای شرکت)
عملکرد نتیجه واقعی و قابل اندازه گیری تلاش است. به عبارت دیگر عملکرد؛ خروجی عملیات سازمانی، شامل دستیابی به اهداف داخلی و خارجی شرکت می باشد (لین و دیگران2، 2008، 758). برای سنجش عملکرد معیارهای متفاوتی مورد استفاده قرار می گیرد. عملکرد شرکت بسته به نوع سازمان، تفکرات مدیریت، فلسفه‌ی وجودی و رسالت سازمان، شرایط محیطی و موارد بی شمار دیگری بررسی و اندازه گیری می‌شود (کفاش پور و سیاهرودی، 1388، 117). در این پژوهش بر مبنای دیدگاه نای دو (2010) عملکرد شرکت ها با توجه به توانایی آن ها برای بقا در صنعت خود سنجیده می شود.
لجستیک
فعالیت های مرتبط با دریافت، حمل نگهداری و تحویل کالا به مشتری را شامل می شود د، به عبارت دیگر لجستیک شامل تکمیل و یکپارچه کردن عملیات و اطلاعات مورد نیاز در حمل و نقل، ارای? تولید و خدمات، امور موجودیها، حمل و جابجایی مواد، بسته بندی و توزیع است (جوانمرد، 1383،ص 1).
برون سپاری
برون سپاری در عمدترین شکل خود اشاره به خرید محصول و خدماتی دارد که پیشاپیش در شرکت ساخته یا فراهم می شد.(برارین و ابرتسون3،1995).اما این تفکر در شرکت های گوناگون مشاهده می شود که برون سپاری به خرید هر نوع خدمت صرف نظر از اینکه قبلا توسط شرکت انجام می شده یا خیر اشاره دارد. تعاریف دیگر برون سپاری چنین است: دادن حق الزحمه برای تدارک خدمات به سازمان دیگر، به جای آنکه اعضای خود سازمان به ارائه آن بپردازند(الوانی 1383، 13).
بنا به تعریف دیگر، برون سپاری یعنی تدارک وتهیه محصولات وخدمات از منابعی که خارج از سازمان هستند(ملنک فورد4، 1999، 31).
برون سپاری عبارت است از عمل انتقال بعضی از فعالیت های داخلی یک سازمان و واگذاری حق تصمیم گیری به عرضه کننده بیرون از سازمان براساس قرارداد. در حقیقت و در عمل در برون سپاری نه تنها فعالیتها منتقل می شوند، بلکه عوامل تولید وحق تصمیم گیری نیز در اغلب موارد واگذار می گردد)محمودی میمند و همکاران ، 1389، 88-71).
فصل دوم:مروری بر ادبیات تحقیق
2-1 مقدمه
برای موفقیت های سازمانی و برای دست یافتن به قابلیت ها ومهارتهای تخصصی مورد نیاز برای رقابت اثر بخش مشارکت 5 و اتحادهای استراتژیک6 در بازارهای جهانی به وجود امدند. اتحادهای استراتژیکی مجموعه وسیعی از روابط هستند و می توانند شامل سرمایه گذاری مشترک تحقیق و توسعه مشتر ک بازار یابی مشترک ، توافقات تامین بلند مدت و روابط های برونسپاری باشند . برونسپاری فعالیت های اصلی وغیر اصلی نوعی از اتحادهای استراتژیک هستند؛ خصوصا زمانی که فعالیتهای برونسپاری شده اهمیت استراتژیکی مهمی برای شرکت داشته باشد .
برون سپاری به عنوان یک تصمیم راهبردی و حساس با ابزارهای توسعه سازمانها و ارتقای بهره وری در قالب کوچک سازی درسالهای اخیر موردتوجه مدیران و مسئولان سازمانها قرار گرفته است و موجب گسترش توانائی سازمانها و دستیابی به راهبرد شایستگی های اصلی در محیط کسب وکار جهانی گردیده است . در سازمانهایی که با موضوع کوچک سازی سرو کار دارند، سؤال چه خدماتی باید در داخل ارائه شود و چه خدماتی باید از بیرون دریافت گردد؟ پرسش جدیدی نیست.
سازمانهای امروزی به سوی شبکه محور شدن یا به بیانی رفتار در قالب هسته کوچک – شبکه بزرگ حرکت می کنند . بدین ترتیب سازمانها با تمرکز بر قابلیتهای هسته ای و کوچک سازی ، فعالیتهای محدودی را برای انجام کار خود بر می گزینندو ما بقی فعالیتهای خود را به تامین کنندگان خارج از سازمان واگذار می کنند .
2-2- بخش اول : لجستیک
2-2-1- تاریخچه لجستیک
کلمه انگلیسی لجستیک به مدت صد سال در نیروهای نظامی آمریکا مورد استفاده قرار داشته و به تدریج توسط دیگر جوامع دفاعی و نیروهای مسلح کشورهای انگلیسی زبان مورد پذیرش قرار گرفته است. در ادوار اخیرتر، این اصطلاح همچنین در تجارت و صنعت غیر نظامی رواج یافته است. این اصطلاح از صفت یونانی “لوگیستیگوس”7 به معنای “ماهر در محاسبه” مشتق شده است. در طول تاریخ، وظایف تجهیز، تدارک و انتقال ارتش‌ها مستلزم محاسبات ریاضی بوده است که برخی از آنها از پیچیدگی قابل ملاحظه‌‌ای برخوردار بوده اند. ناپلئون به جهت توصیف این مهارت‌های محاسباتی بر این مبنا که به نیوتن یا لایب نیتز نیاز دارند، اشتهار دارد (سجادیه و جوکار، 1386، 25).
در دوره امپراطوری روم و بیزانس، لاگیستا مأموری بود که این مهارت را به عنوان بخشی از حرفه خود بکار می گرفت. ارتش فرانسه در دوره ی لویی چهاردهم یک ژنرال را مسئول اسکان نموده که ترتیب اقامت نیروها را می داد. لوگر در زبان فرانسه به معنای اسکان دادن و جا دادن و صفت لجستیکو هنگامی که در بافت نظامی مورد استفاده قرار می گیرد، در اصل خدمات مربوط به اسکان را توصیف می کند.
اصطلاح لجستیک در مفهوم وسیع تر و مدرن تر آن، ابتدا در نظریه جنگ ژومینی مورد تأکید قرار گرفت. این نظریه در 1838 منتشر شد. پس از آنکه نویسنده در نزد ناپلئون خدمت کرده بود، ژومینی در توضیح مثلث استراتژی، تاکتیک و لجستیک و یا ارتباط متقابل آنها با یکدیگر، لجستیک را به عنوان وسایل و ترتیباتی توصیف می کند که به مورد اجرا گذاشتن استراتژی و تاکتیک را میسر می سازد (همان منبع، 26).
در طول جنگ‌های جهانی اول و دوم، لجستیک در نیروها و سازمان‌های نظامی اکثر کشورهای جهان کاربرد مناسبی داشت و از آن زمان در حوزه‌های صنعتی و بازرگانی نیز وارد شد و مفاهیم و کارکردهای آن در هر دو بخش، ضمن بهره برداری متقابل، رشد مناسبی نیز پیدا کرد. این واژه در زبان فارسی، برگردان مناسبی ندارد تدارکات8 و آماد، پشتیبانی9 و کارپردازی، به تنهایی مفهوم معادل لجستیک را ندارند و به صورت اعم یا اخص از آن به کار می روند (مشبکی، 1387، 81-82).
از اواخر قرن نوزدهم تا اوایل دهه 1960، حوزه لجستیک به عنوان یک منبع مهم مزیت رقابتی شناخته نشده بود و اساساً لجستیک به عنوان یک وظیفه واسطه با مدیریت موجودی و تحویل شناخته می شد و بنگاه‌ها احساس می کردند که لجستیک نمی تواند باعث سودآوری شود و بنابراین سرمایه گذاری بالا در آن ارزشمند نیست، ولی در اواسط دهه 1960 مشخص گردید که وجود ساختار و هدف در لجستیک و مدیریت متمرکز بر آن می تواند مزیت رقابتی را برای یک شرکت به همراه داشته باشد. و در طول دهه 1980 مدیران اجرایی شرکت‌ها پی بردند که تمرکز بر هزینه کل لجستیک، یک شیوه مثبت برای مدیریت کانال توزیع است و در اواسط دهه 1980 شرکت‌ها پی بردند که به واسطه بهبود پیوسته فرآیند و یکپارچگی بیشتر با شرکا، لجستیک می تواند ارزش‌های استراتژیک زیادی را ایجاد کند، سپس در طول دهه 1990 شرکت‌ها مفاهیم لجستیک یکپارچه و مدیریت کانال تأمین را برای به کارگیری واقعیات جدید بازار توسعه لازم دانستند (زنگویی نژاد، 1385، 34).
با اضافه شدن مباحث ساخت، تدارکات و سفارش‌ها به مدیریت توزیع، مفهوم “لجستیک” مطرح گردید. علم لجستیک معمولاً از برآورد، تأمین و نگهداری، ذخیره سازی مواد اولیه و توزیع کالا و همچنین خدمات پس از فروش، یعنی از آخرین تأمین کننده تا آخرین مصرف کننده را کاملاً پوشش داده و خدماتی به آنها ارائه می دهد (رجب زاده و همکاران، 1386، 188).
فعالیت‌های لجستیک شامل سفارشات، خرید، کنترل موجودی، طرح ریزی تسهیلات و حمل ونقل در شبکه تأمین می باشد و در سه مرحله تأمین، تولید و توزیع جریان می یابد. در واقع، تأمین کنندگان، تولیدکنندگان و توزیع کنندگان توجه خود را بیشتر به سیستم‌های لجستیک معطوف کرده اند تا راهی برای کاهش هزینه و بهبود پاسخگویی به مشتری (یعنی تهیه محصول در زمان و مکانی که مشتری می خواهد) بیابند. به این منظور، یکپارچگی هزینه کل در شبکه لجستیک، کلیدی برای عملکرد مدیریت سازماندهی لجستیک است. مدیریت مؤثر یکپارچه لجستیک فقط به وسیله سازماندهی لجستیک به عنوان یک سیستم و کم کردن هزینه کل در سرویس دهی به مشتری انجام می گیرد.
سازمان‌ها به موازات اتخاذ دیدگاه گسترده تر نسبت به لجستیک، از نقش عملیاتی وسیع به اتخاذ نقش چشمگیر راهبردی روی آورده اند. این که می گوییم نقش لجستیک به سطوح راهبردی توسعه یافته است، منظور ما این است که برخی از تصمیمات در سطح بالاتر سلسله مراتب تصمیم گیری سازمانی اتخاذ می گردند؛ یعنی از سطح تصمیم‌های عملیاتی مانند بازاریابی به سطح راهبردهای شرکت و کسب و کار ارتقا یافته است و این امر مشخص می کند که برخی از تصمیمات راهبردی آنچنان مهم هستند که جهت سازمان را تعیین می کنند (واترز10، 1384،13-12).
2-2-2- مفهوم لجستیک
تعاریف گوناگونی برای لجستیک ارائه شده است که هر کدام منشأ متفاوتی داشته و در جای خود قابل بررسی است:
“در لغت نامه آکسفورد، ذیل واژه لجستیک چنین آورده شده است: لجستیک عبارتست از علم و عمل جابجایی، انبار کردن و ذخیره سازی کالاها و امکانات”.
قابلیت و توانایی لجستیک می تواند سهم مهمی در دستیابی به عملکرد بهتر و مزیت رقابتی پایدار داشته باشد .
لجستیک، فعالیت‌های مرتبط با دریافت، حمل و نگهداری و تحویل کالا به مشتری را شامل می شود، به عبارت دیگر، لجستیک شامل تکمیل و یکپارچه کردن عملیات و اطلاعات مورد نیاز در حمل و نقل، ارائه تولید و خدمات، امور موجودی‌ها، حمل و جابجایی مواد، بسته بندی و توزیع است (جوانمرد، 1383، 1).
به طور کلی می توان گفت که لجستیک عبارتست از برنامه ریزی، اجرا و کنترل به منظور رسانیدن مواد اولیه به مراکز تولیدی تا رسیدن محصول به دست مشتری که در این میان بخش توزیع مواد و محصولات دارای اهمیت است به خصوص هنگام توزیع محصول یعنی زمانی که مواد اولیه تبدیل به محصول شده اند و هزینه‌های توزیع لجستیک شامل هزینه ایجاد انبار، حمل کالا و نگهداری موجودی در راه انبار می باشد (غضنفری و سیدحسینی، 1387، 117).
ولی جامع ترین تعریفی که تا کنون در زمینه لجستیک ارائه شده از سوی آقای پیترسون است: “لجستیک متشکل از کلیه فعالیت‌های پشتیبانی مأموریت عمده سازمان است که شامل مواد، ذخیره سازی، برنامه تولید، حمل و نقل، بسته بندی، توزیع، طراحی سیستم‌ها، اطلاعات لجستیک، مدیریت و مهندسی سیستم‌های پشتیبانی، مهندسی چرخه زندگی و خدمات مشتری است”. که این تعریف شامل چهار دیدگاه است:
الف) دیدگاه لجستیک نظامی
ب) مدیریت سیستم‌های لجستیکی در ابعاد اقتصادی، بازاریابی و توزیع اطلاعات.
ج) دیدگاه تخصصی مهندسی در لجستیک در زمینه حمل و نقل، بسته بندی، جابجایی مواد، طرح‌های فنی، تحقیق در عملیات، کنترل کیفیت و خدمات مشتری.
د) دیدگاه لجستیک تولید که برای دسترسی به اهداف خود از مهندسی لجستیک و مدیریت سیستم‌ها سود می برد (مشبکی، 1387، 80-81).
لجستیک یکی از مقوله‌هایی است که نیازمند اندازه گیری است، از طرف دیگر، عدم توان اندازه گیری‌های اولیه لجستیک (شامل نتایج کوتاه مدت از قبیل کارایی، نرخ ورودی و خروجی) در موقعیت‌های رقابتی امروز بسیار واضح بوده و شرکت‌های موفق در صنایع دریافته اند که برای رسیدن به سطح بالاتر سرویس دهی به مشتری، محتاج تخصص بیشتر در لجستیک می باشند (خلج، 1383، 2).
لجستیک هنگامی که به طور دقیق تهیه و اجرا شود، موجودی‌ها را به آسانی به فروش می رساند و موجب افزایش منابع و کاهش هزینه‌هاست؛ ولی باید دانست که لجستیک خود نیز هزینه بر است که تخمین آن مشکل می باشد (جوانمرد، 1383، 3).
با شناخت قابلیت‌ها و عوامل مؤثر و بالقوه فعالیت‌ها و طبقه بندی آنها می توان ضعف ارائه خدمت به مشتریان در دوره‌های قبل را تا حد زیادی اصلاح کرد. اصلاح عملکرد و طرز رفتار در موقعیت‌های مناسب و به موقع غیر ممکن نیست، مشتریان می توانند با پیشنهاد و انتقاد و نیز اظهار عقیده در اصلاح طرز رفتار و عملکرد لجستیک کمک کنند. اگر سازمانی سیستم ارائه خدمت خود را اصلاح نکند، عدم کارایی سیستم لجستیک آن در آینده به صورتی وحشتناک آشکار می گردد.
به طور کلی می توان بیان کرد که هدف کلی لجستیک، موفقیت در دستیابی به اهداف تعیین شده در سطح ارائه خدمت به مشتریان، با کمترین هزینه ممکن است. لجستیک در جزئیات و پیچیدگی کارها درگیر می شود و مدیران لجستیک مسئول برنامه ریزی و اجرای این عملیات هستند و از دیدگاه مدیریت لجستیک داشتن کارایی در عملیات لجستیک حائز اهمیت بوده و می تواند به عنوان یک بنیان در استراتژی کلی شرکت مطرح شود. در جدول 1-2 مراحل و مراتب یکپارچگی11 لجستیک ارائه شده است.
عملیات لجستیک نوعی ارائه خدمت محسوب می شود مثلاً برای توزیع محصول تولیدی فعالیت‌هایی مثل حمل و نقل، ارائه خدمت محسوب می شود که به ارزش افزوده یا ماهیت تولیدی چیزی اضافه نمی کند. زمانی که با دقت به موضوع نگریسته شود، مشخص می شود که لجستیک چیزی به ارزش افزوده اضافه نمی کند ولی هدف نهایی در انجام تولید، فروش و رساندن تولیدات به مصرف کننده (بازار) است که توسط لجستیک انجام می گیرد. در این زمینه هر چه عملیات دقیق، خوب و قابل رقابت تر طراحی و اجرا گردد، رشد و توسعه سازمان بهتر خواهد بود و مدیریت لجستیک به عنوان هماهنگ کننده زنجیره فعالیت‌ها نقش اصلی و اساسی را ایفا می کند. به عبارتی مدیریت لجستیک در سودآور بودن، رقابتی بودن و موفقیت سازمان در محیط‌های متلاطم امروزی سهم بسزایی دارد. به هر حال، برای ایجاد کارایی در لجستیک باید عملیات به صورت یکپارچه طراحی و تدوین شوند (جوانمرد، 1383، 6).
جدول 1-2 مراحل و مراتب یکپارچگی لجستیک
مرحله الف) موقعیت استراتژیک و رقابت جهانی
در این مرحله چگونگی انتخاب شیوه رقابت با چهار فرآیند اساسی زیر امکان پذیر است:
1- توجه به ارزش‌های مشتری 2- برنامه ریزی استراتژیک 3- طراحی سیتم اجرا و نظارت 4- سیتم اصلاح و بازنگری.
این فرآیندها، فرآیندهای مورد نیاز کسب و کار در کلاس جهانی امروز است که تحت عنوان فرآیندهای جهانی مطرح می شوند. همه شرکت‌ها باید فرآیندهای جهانی را برای بقای طولانی مدت و رشد و توسعه مورد توجه قرار دهند. مرحله ب) صلاحیت
شرکت‌ها باید محیط و فضای اساسی عملکرد خود را برای دستیابی به فرآیندهای جهانی فراهم و زمینه جهانی شدن را ایجاد کنند. هر شرکتی که در این مورد “اصل صلاحیت” را در نظر داشته باشد به عنوان شرکت ممتاز مطرح خواهد بود (میزان صلاحیت یعنی اندازه کلاس جهانی).مرحله ج) چرخه عملکرد
چرخه عملکرد یعنی ساختار عملیاتی برای اجرای لجستیک در طول یک دوره زمانی، ساختاری که موجب پیوستگی عناصر و وظایف زنجیره لجستیک می شود و آنها را با یکدیگر پیوند می زند. تأمین مواد و قطعات کارخانه تولیدی، انبارها، پشتیبانی و توزیع فیزیکی به عنوان عناصر و حلقه‌های این چرخه محسوب می شوند. مرحله د) وظایف
ایجاد فضا و محیط تخصصی یکپارچه به عنوان یک بخش اساسی عملیات است که باید به جای وظایف تکی فرآیندها به عنوان یک جزء واقعی و مکمل لجستیکی در نظر گرفته شود.مرحله ه) مشاغل تخصصی
مشاغل تخصصی باید در مرحله وظیفه تعیین و تعریف شوند تا به صورتی مناسب به پشتیبانی و اجرای لجستیک کمک کنند.منبع: (همان منبع ، 7)
یکی از مهم ترین بخش‌های لجستیک، مدیریت حمل و نقل (شرکت‌های حمل جاده ای، خطوط هوایی، راه آهن، شرکت‌های کشتیرانی یا ناوگان‌های خصوصی حمل و نقل) می باشد. مدیریت توزیع نیز با فعالیت‌های بسته بندی، ذخیره سازی و حمل و نقل مواد از باراندازها، انبارها و فروش مواد سر و کار دارد.
گارلند چو و دیگران12 عملکرد لجستیک را مجموعه‌‌ای از کارایی و اثربخشی معرفی می نمایند. آنها لازمه شناخت دقیق عملکرد لجستیک را شناسایی 7 مورد: اثربخشی، کارایی، کیفیت، بهره وری، کیفیت زندگی کاری، نوآوری، سودآوری و قابلیت بودجه بندی بر می شمارند (خلج، 1383، 2).
لجستیک و مدیریت توزیع شامل کلیه فرآیندهای انتقال کالا از تأمین کنندگان به تولیدکنندگان، تا مراکز توزیع و تا نقطه نهایی می باشد. این فرآیندها شامل بسته بندی و حمل، آماده کردن مستندات، مدیریت موجودی و انبار، برنامه ریزی و مدیریت حمل ونقل، تبادل سفارشات13، لجستیک معکوس، مسیریابی و تحویل می باشد.
کرنی و همکاران14 مشخصات سیستم لجستیک را “تمرکز بر روی کیفیت سرویس دهی لجستیک”، “داشتن دورنمای فرآیندی” و “تأکید بر اهمیت مشتری” بر می شمارند. کریس کاپلیس و همکاران بطور اخص مشخصه‌های یک سیستم مناسب اندازه گیری عملکرد لجستیک را به شرح ذیل بیان می کنند:
1- یک سیستم اندازه گیری عملکرد لجستیک بایستی “جامع”15 باشد.
2- یک سیستم اندازه گیری عملکرد لجستیک بایستی “قابل اثبات” و دارای “ریشه یابی علی”16 باشد.
3- یک سیستم اندازه گیری عملکرد لجستیک بایستی دارای “یکپارچگی عمودی”17 باشد.
4- یک سیستم اندازه گیری عملکرد لجستیک بایستی دارای “یکپارچگی افقی”18 باشد.
5- یک سیستم اندازه گیری عملکرد لجستیک بایستی دارای “قابلیت مقایسه داخلی”19 باشد.
6- یک سیستم اندازه گیری عملکرد لجستیک بایستی “مفید”20 باشد (واترز21 ، 1384، 8-9 )
2-2-3- عوامل و اجزای لجستیک
برای اجرای مأموریت‌ها و دسترسی به اهداف لجستیکی، هر سیستم لجستیک دارای اجزای زیر است:
1- تعیین ضوابط و استانداردها: در این قسمت، استانداردهای مناسب برای نوع اقلام و کالاهای مصرفی و نیز تعیین اندازه مصرف در سازمان بررسی و تدوین می شود تا ادامه عملیات بر این اساس انجام گیرد.
2- امور مربوط به برآورد22: اگر لجستیک را با نگرش سیستمی بررسی کنیم، یکی از زیر سیستم‌های اساسی، یقیناً برآورد اقلام و خدمات مورد نیاز در سازمان خواهد بود که می بایست قبلاً بر اساس تجارب گذشته و مبانی علمی و منطقی برآورد، پیش بینی و سپس تهیه و توزیع شود.
3- امور مربوط به تهیه و تأمین: وظیفه این قسمت، تهیه اقلام و کالاهای مورد نیاز با توجه به مکانیزم‌های موجود است.
4- امور مربوط به ترابری: این زیر سیستم، انتقال و جابجایی اقلام، وسایل و نیروی انسانی را بر عهده دارد.
5- امور مربوط به ذخیره سازی23 و انبارداری: در این قسمت، ذخیره اقلام و کالاهای خریداری شده انجام می گیرد تا بر حسب نیاز به تدریج در دسترس استفاده کنندگان قرار داده شود.
6- امور مربوط به توزیع24: برنامه ریزی در خصوص ارسال اقلام و فعالیت‌های اداری مربوط، به گونه‌‌ای که کالا و اقلام توزیع شده به طور دقیق در دسترس درخواست کنندگان قرار گیرند و به میزان متناسب توزیع شوند.
7- امور مربوط به نگهداری25: در این قسمت به موضوع مهم کیفیت نگهداری کالاها و وسایل موجود در سازمان توجه می شود.
8- امور مربوط به تعمیرات26: در این بخش تمامی اقدامات اصلاحی و باز سازی برای کالاها و تجهیزات معیوب انجام می گیرد تا بتوان دوباره و تا پایان عمر مفید از آنها استفاده مناسب به عمل آورد.
9- امور مربوط به تغذیه: این قسمت وظیفه طبخ و توزیع غذا به واحدهای پشتیبانی شونده را بر عهده دارد.
10-امور مربوط به ساختمان و تأسیسات: وظیفه این بخش، نگهداری و تعمیرات ساختمان‌ها و تأسیسات و به طور کلی، اموال غیر منقول در سازمان است.
11-امور مربوط به ارتباطات و مخابرات: این زیرسیستم به عنوان یکی از مهمترین بخش‌های مجموعه لجستیک از اهمیت فوق العاده‌‌ای برخوردار است و شریان حیاتی اطلاعات در سازمان‌هاست.
12-امور مربوط به اقلام بازیافتی و ضایعات: این زیرسیستم با تعیین تکلیف اقلام معیوب و از رده خارج، تصمیمات مقتضی اعم از بازسازی کامل، فروش و یا انهدام آنها را اتخاذ می کند.
13-زیرسیستم کنترل اموال: ثبت و کنترل تمامی کالاها، اقلام، وسایل و تجهیزات موجود در سازمان، وظیفه این قسمت است (مشبکی، 1387، 84-86).
2-2-4- رابطه بین اجزای لجستیک
از آنجایی که امور لجستیکی مثل یک رشته زنجیر به هم پیوسته است و امکان جدا کردن و تفکیک آنها از یکدیگر در سازمان واحد امکان ندارد، بنابراین تمام این امور باید به صورت یکجا و متعامل دیده شود و هرگونه طراحی و تصمیم گیری یا بررسی و نظارت بر آنها باید به صورت سیستمی انجام گیرد. در زیر نمونه‌هایی از ارتباط بین اجزای لجستیکی ارائه شده است:
رابطه بین حمل و نقل و انبار: رابطه تنگاتنگی بین سطح انبار و سرعت وسیله حمل و نقل وجود دارد بطوریکه اگر سرعت حمل و نقل کم باشد و وسایل حمل ونقل سازمان در این زمینه، محدودیت داشته باشند، نه تنها حجم بیشتری از انبار مورد نیاز است بلکه به تعداد انبار بیشتری نیز احتیاج می باشد و بعکس.
رابطه بین بسته بندی و دسته بندی کالا و روش‌های حمل و نقل:
بین دسته بندی تولیدات و نوع وسیله حمل و نقل نیز رابطه متقابلی وجود دارد. حمل کالا از طریق هوا هزینه بیشتری دارد ولی هزینه بسته بندی کمتری را طلب می کند، زیرا ضایعات کمتری را به همراه دارد. در مقابل، حمل کالا از طریق زمین (راه آهن و جاده) به دلیل پیشامد ضایعات بیشتر، نیاز به هزینه بسته بندی بیشتری دارد.


دیدگاهتان را بنویسید